Poszukiwacze przygód w D&D, podobnie jak w znakomitej większości systemów fantasy, podróżują z tak bogatym zestawem uzbrojenia, że z powodzeniem starczyłoby go do zaopatrzenia małej armii. Zazwyczaj składają się nań tak powszechnie używane rodzaje oręża jak miecze wszelkiego kształtu i rozmiaru, topory, włócznie i łuki, ale niekiedy gracz pragnie w jakiś sposób wyróżnić swoją postać poprzez broń, którą walczy, i wyposaża swego bohatera w bardziej egzotyczne rodzaje uzbrojenia, takie jak krasnoludzki topór wojenny, miecz dwuostrzowy lub kolczasty łańcuch; choć co bardziej niezwykłe modele egzotycznych broni mogą budzić zdziwienie czy wręcz skłaniać do przemyśleń na temat sensowności ich używania, rozsądnych metod transportu i przechowywania, czy zgoła poczucia humoru autorów systemu.

A jednak, jak mówi stare przysłowie, prawda jest dziwniejsza od fikcji, i historycy badający kultury i cywilizacje z rozmaitych epok i regionów geograficznych bezustannie dostarczają nam wiadomości o dziwnych, niecodziennych rodzajach oręża używanego bądź to na polach bitew, bądź do samoobrony, bądź to wreszcie w rytualnych ceremoniach ku czci bóstw.

Niektóre z nich opisane zostały w podręczniku Encyclopedia of Weaponry, wydanym przez firmę Fast Forward Entertainment. Na ponad stu dwudziestu stronach opisano w nim z górą setkę rozmaitych broni - od prostych, wręcz prymitywnych pałek i toporków, poprzez arcydzieła sztuki płatnerskiej, aż po machiny oblężnicze i kilkanaście modeli broni palnej.

Dodatek ten najwyraźniej musiał spotkać się ze sporym zainteresowaniem ze strony czytelników, bowiem całkiem niedawno wydawnictwo Fast Forward Entertainment opublikowało kolejny, podobny do niego suplement, zatytułowany Encyclopedia of Exotic Weapons. Dostosowany do najnowszej edycji Dungeons & Dragons zawiera szczegółowe opisy i charakterystyki bogatego zestawu uzbrojenia zaczerpniętego ze wszystkich regionów świata, z rozmaitych epok i okresów historycznych.

Wprowadzenie, inaczej niż można by się spodziewać, przynosi nam znacznie więcej niż tylko opis zawartości podręcznika - znajdziemy tu nowe Atuty i umiejętności związane z uzbrojeniem obcym większości tradycyjnych światów fantasy, a także opcjonalne zasady dotyczące broni palnej, machin oblężniczych i artylerii.

Główna zawartość podręcznika to opisy ponad stu nowych Broni - każdy z nich oprócz mechanicznych statystyk daje nam również informacje o historycznym pochodzeniu konkretnego rodzaju oręża, sugestie odnośnie jego źródeł w krainach spod znaku magii i miecza (a raczej podziemi i smoków), a także ewentualnie dodatkowe reguły dotyczące go, jak też szczegóły związane z jakimś magicznym egzemplarzem danej broni. Tutaj zgłosiłbym już pierwszą uwagę krytyczną - autorzy zdają się nazbyt często opierać się na oklepanych stereotypach, przypisując gnomom wynalezieni praktycznie wszystkich przedstawionych w podręczniku modeli broni palnej. Nie jest to może jakiś makabryczny mankament, ale w którymś momencie zaczął zwolna stawać się irytujący. Każdemu opisowi towarzyszy także ilustracja przedstawiająca wyobrażenie konkretnej broni - wyraźne i czytelne stanowić one będą znakomitą pomoc dla wszystkich Mistrzów Gry pragnących wprowadzić do swoichkampanii opisane tu uzbrojenie.

Tabele stanowiąca następną część podręcznika zbierają w wygodnej formie statystyki wszystkich nowych broni, jak i dodatkowe zasady związane z bronią palną i machinami artyleryjskimi.

Muszę przyznać, że w recenzowanym podręczniku znalazłem dokładnie to, czego się spodziewałem - opisy i charakterystyki nowych broni z czterech stron świata. A jednak sporo z nich, choć ciekawie i przystępnie opisanych, nie wzbudziło jakoś mojego zachwytu - z jednej strony dość dużo z nich wydaje się zbyt potężna, nawet jak na bronie egzotyczne, z drugiej - wiele niczym nie różni się od znacznie częściej spotykanych rodzajów uzbrojenia z Podręcznika Gracza. Jaki jest sens posługiwania się egzotycznym saifem, jeżeli niczym nie różni się on od sejmitara? Na inne opisane tu modele oręża żaden zdrowo myślący gracz nawet by nie spojrzał - nie dorównują one nawet tak prostym broniom jak sztylet czy pałka. Oczywiście jest niewielki minus i łatwo poradzić z nim sobie zmieniając klasyfikację niektórych z opisanych tu broni na proste lub żołnierskie. Zdumiał mnie także fakt, że cechy katany są diametralnie różne od tych z Przewodnika Mistrza Podziemi, a kusarigama nijak nie ma się do tej opisanej w Encyclopedia of Weaponry - może być to oczywiście poczytywane jako plus - czytelnik może sobie wybrać, która z wersji tych broni bardziej mu odpowiada.

Pomimo swoich nieznacznych minusów, Encyclopedia of Exotic Weapons na pewno może zainteresować bardziej militarystycznie nastawionych miłośników D&D, jak i tych wszystkich Mistrzów Gry, którzy zamierzają wprowadzić do gry NPCa pochodzącego z dalekich stron, lub osadzić jakąś przygodę w odległych, egzotycznych krainach. Także miłośnicy klimatów mniej średniowiecznych a zahaczających w większym stopniu o epokę Renesansu z pewnością docenią bogaty wybór broni palnych opisanych przez autorów dodatku. Obawiam się jednak, że w większości kampanii osadzonych w klasycznym tradycyjnym fantasy, użyteczność tego podręcznika może być mocno ograniczona.

Dziękujemy wydawnictwu Fast Forward Entertainment za udostępnienie podręcznika do recenzji.