Nie da się zaprzeczyć, że jednym z najważniejszych elementów tworzących ekscytującą i zapadającą w pamięć przygodę, są występujący w niej bohaterowie. Zarówno postacie graczy jak i NPCe - wszyscy oni decydują o tym, czy scenariusz będzie ciekawy w daleko większym stopniu niż zawiłości intrygi, barwne opisy, czy góry złota i magicznych przedmiotów czekające na śmiałków po walce z hordami morderczych bestii.

Przy obmyślaniu Bohaterów Niezależnych do rozmaitych systemów Mistrzowie Gry mogą wspomagać się rozlicznymi suplementami pomagającymi nadać im unikalne, charakterystyczne cechy, lub zgoła prezentujących gotowe do wykorzystania postacie, wraz ze szczegółowo rozpisanymi cechami, kompletną historią, celami i sposobem działania.

Także do trzeciej edycji D&D możemy znaleźć takie dodatki, przeznaczone do wykorzystania w kampaniach rozgrywanych w realiach konkretnych settingów, bądź też stworzone z myślą o włączeniu do praktycznie dowolnego świata fantasy opartego na mechanice d20.

Do tych ostatnich zalicza się podręcznik Allies & Adversaries wydawnictwa Bastion Press, dający Mistrzom Gry z górą tuzin zróżnicowanych bohaterów - od początkujących awanturników po epickich herosów, i od prawych championów dobra aż po najnikczemniejszych z łotrów. Jednak pomimo tego bogactwa postaci, dodatek ten nie wzbudził jakoś mojego entuzjazmu - średnio rozgarnięty miłośnik dedeków nie znalazłby tam niczego, czego sam nie byłby w stanie wymyślić.

Tym większe było moje zdumienie, gdy dowiedziałem się, że suplement ten okazał się na tyle trafionym pomysłem, że jego wydawca zdecydował się na opublikowanie kolejnego podręcznika w podobnym stylu, zatytułowanego Friends & Familiars. Inaczej niż w jego poprzedniku, znajdziemy tu nie tylko standardowe postacie tworzone wedle zasad z podręczników podstawowych, ale także dość niezwykłe i oryginalne koncepty.

Wydany w identycznym formacie i oprawie graficznej (za którą tu także odpowiadali Jason A. Engle i Jamek Byrd) co Allies & Adversaries, zawiera opisy i charakterystyki piętnastu bohaterów i potworów - te ostatnie pomyślane zostały jako chowańce, czy to NPCów, czy też którejś z postaci kontrolowanych przez graczy. Każdej z opisanych istot (trudno chyba użyć innego określenia wobec grupy, w skład której wchodzą ludzie, zwierzęta, demon i animowane konstrukty) towarzyszy też kilka pomysłów na włączenie jej do przygody; niestety znakomita większość z tych propozycji nie wychodzi poza utarte schematy i ograną do bólu rutynę.

Chociaż Friends & Familiars zrobił na mnie lepsze wrażenie niż Allies & Adversaries, to mimo wszystko nie jestem przekonany co do jego użyteczności jako pomocy w grze. Wprawdzie podczas jego lektury przyszło mi na myśl kilka motywów do wykorzystania w scenariuszach, jednak to chyba nie dość, by uzasadniać wydanie piętnastu dolarów - za taką sumę z powodzeniem można znaleźć w ofercie firm wydających suplementy oparte na mechanice d20 dużo ciekawsze pozycje. Pisząc o wadach podręcznika nie można też zapomnieć o przeoczeniu, jakim jest przyznanie opisanym w nim ożywieńcom wartości Budowy - w jednym przypadku autorzy zapomnieli także o zmianie rodzaju Kości Życia przy przemianie postaci w nieumarłego potwora.

Powiedziałbym, że dość wysoka cena i niska użyteczność w grze raczej nie wróżą wielkiego sukcesu recenzowanemu podręcznikowi, ale tak samo mówiłem o jego poprzedniku, a ten sprzedał się na tyle dobrze, by doczekać sequela. Czas pokaże, czy Friends & Familiars także zyska sobie podobną popularność, i czy zobaczymy kolejny suplement z serii.

Dziękujemy wydawnictwu Bastion Press i firmie Osseum Entertainment za udostępnienie podręcznika do recenzji.

Attendum: Z informacji, jakie można znaleźć na stronie wydawcy wynika, że trzeci podręcznik z serii, wydany w bliżej nieokreślonej przyszłości, zatytułowany będzie Artifacts & Arcanum, i zamiast postaci i potworów zawierać będzie opisy magicznych broni, pancerzy, tajemniczych machin i zapomnianych artefaktów. Zapowiada się ciekawie...